<html> <head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO 8859-1"> <title>Kognicja S&#261;du</title> <link rel="shortcut icon" href="http://img691.imageshack.us/img691/4461/67903554.jpg"> <meta NAME="KEYWORDS" CONTENT="MAREK STACHOWSKI,PORADY PRAWNE, DORADZTWO, PRAWNIK, PRAWO, KANCELARIA PRAWNA, ADWOKAT, RADZCA PRAWNY, ROZWODY, SPADKI, PRAWO HANDLOWE, PRAWO KARNE, GOSPODARCZE,PRAWO PRACY, MIEJSCOWO? POBLISKA,ODPRAWA PRACOWNICZA, Akt notarialny jako tytu&#322; egzekucyjny, Akt notarialny, egzekucja 777 kpc, ty&#322;y egzekucyjne, d&#322;u&#380;nik, o&#347;wiadczenie woli o podaniu si&#281; egzekucji, art. 777 kpc, klauzla wykonalno&#347;ci, termin wyst&#261;pienia po klauzl&#281; wykonalno&#347;ci, art. 777 ?1 pkt. 5 k.p.c, art. 777 ?1 pkt. 6 i ?3 k.p.c., post&#281;owanie klauzulowe, pow&#243;dztwo opozycyjne, egzelucja na podstawie aktu notarialnego, Wykonalno&#347;&#263; polskich akt&#243;w notarialnych za granic&#261;, ograniczonia przedmiotowe egzekucji, Obowi&#261;zek &#347;wiadczenia, elemnty o&#347;wiadczenia, pow&#243;dztwo o naprawienia szkody, pow&#243;dztwo o bezpodstawne wzbogacenie, &#347;rodki ochrony d&#322;u&#380;nika, zdolno&#347;&#263; s&#261;dowa."> <style type="text/css"> <!-- .?cze { border-top-style: none; border-right-style: none; border-bottom-style: none; border-left-style: none; } .styl1 {font-size: 10px;font-family: Verdana, sans-serif;} .styl3 {font-size: 10px; font-family: Verdana, sans-serif; font-weight: bold; } .styl4 {font-size: 14px;font-family: Verdana, sans-serif;} .styl5 {font-size: 14px; font-family: Verdana, sans-serif; font-weight: bold; } .styl6 {font-size: 14px;font-family: Verdana, sans-serif;} --> </style> </head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO 8859-1"> <body bgcolor="#eecea9" leftmargin="0" topmargin="0" marginwidth="0" marginheight="0"> <!-- ImageReady Slices (Bez nazwy 23.psd) --> <center><table id="Tabela_01" width="900" height="559" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr> <td height="101" colspan="5"> <img src="images/podstrona/strona-tekstowa_01.gif" width="900" height="101" alt=""></td> </tr> <tr> <td height="19" colspan="2"> <img src="images/podstrona/strona-tekstowa_02.gif" width="321" height="19" alt=""></td> <td> <img src="images/podstrona/strona-tekstowa_03.gif" width="1" height="19" alt=""></td> <td colspan="2"> <img src="images/podstrona/strona-tekstowa_04.png" width="578" height="19" alt=""></td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> <img src="images/podstrona/strona-tekstowa_05.gif" width="302" height="42" alt=""></td> <td height="24" colspan="3"> <a href="wybranezagdnienieegzkucja.html"><img src="images/podstrona/strona-tekstowa_06.gif" alt="" width="40" height="24" class="?cze"></a></td> <td rowspan="2"> <img src="images/podstrona/strona-tekstowa_07.png" width="558" height="42" alt=""></td> </tr> <tr> <td height="18"> <img src="images/podstrona/strona-tekstowa_08.gif" width="19" height="18" alt=""></td> <td> <img src="images/podstrona/strona-tekstowa_09.gif" width="1" height="18" alt=""></td> <td> <img src="images/podstrona/strona-tekstowa_10.png" width="20" height="18" alt=""></td> </tr> <tr> <td height="37" colspan="5"> <img src="images/podstrona/strona-tekstowa_11.gif" width="900" height="37" alt=""></td> </tr> <tr> <td colspan="5"> </p> <p align="center"class="styl6"> <strong>KOGNICJA SADU W POSTEPOWANIU O NADANIE KLAUZULI WYKONALNOSCI AKTOWI NOTARIALNEMU</strong> <p align="justify"class="styl4"></br> Marek Stachowski</p> <p align="justify"class="styl4"> </P> <p align="justify" class="styl6"><strong>W&#322;a&#347;ciwo&#347;&#263; S&#261;du</strong></p> <p align="justify" class="styl6">Zasad&#261; jest, &#380;e w&#322;a&#347;ciwym miejscowo do nadania klauzuli wykonalno&#347;ci jest s&#261;d rejonowy dla miejsca zamieszkania wierzyciela, jednak&#380;e w my&#347;l art. 46 par. 1 k.p.c. strony mog&#261; zmieni&#263; t&#281; zasad&#281; i um&#243;wi&#263; si&#281; co do w&#322;a&#347;ciwo&#347;ci s&#261;du w przysz&#322;ym post&#281;powaniu klauzulowym. Tak&#261; tez&#281; postawi&#322; M. B&#261;czyk potwierdzon&#261; w Uchwale z 6 grudnia 2006 przez S&#261;d Najwy&#380;szy[1]. J. Go&#322;aczy&#324;ski przytacza pogl&#261;d L i G. Gil&#243;w, z kt&#243;rego wynika, &#380;e praktyka stosowana przez banki w stosunku do konsumenta w postaci zapis&#243;w wskazuj&#261;cych na s&#261;d klauzulowy wierzyciela w istocie ogranicza realizacj&#281; prawo do obrony d&#322;u&#380;nika[2].</p> <p align="justify" class="styl6">W post&#281;powaniu o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci tytu&#322;owi egzekucyjnemu co do zasady d&#322;u&#380;nik nie mo&#380;e podnie&#347;&#263; zarzutu niew&#322;a&#347;ciwo&#347;ci s&#261;du[3]. Art. 199 par. 1 i art. 1099 k.p.c. wskazuje, jakie okoliczno&#347;ci powoduj&#261; wszcz&#281;cie post&#281;powania klauzulowego oraz normuj&#261; jego prawid&#322;owy przebieg. Wskazane w tych artyku&#322;ach okoliczno&#347;ci decyduj&#261; o podj&#281;ciu przez s&#261;d merytorycznego rozstrzygni&#281;cia dotycz&#261;cego nadania klauzuli wykonalno&#347;ci. Tym samym okoliczno&#347;ci te wg. E. Wengerka, A. Jakubeckiego oraz H. M&#261;drzaka nale&#380;y zaliczy&#263; do grupy przes&#322;anek procesowych [4].</p> <p align="justify" class="styl6">Zdaniem E. Wengerka i innych cywilist&#243;w Kodeks post&#281;powania cywilnego nie okre&#347;la bezpo&#347;rednio, w jakim zakresie sprawa o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci podlega rozpoznaniu, jednak&#380;e bardzo du&#380;e znaczenie ma art. 783 par. 1 k.p.c.[5] Artyku&#322; ten uzale&#380;nia wykonanie niekt&#243;rych tytu&#322;&#243;w egzekucyjnych od zdarzenia, kt&#243;rego udowodnienie jest w gestii wierzyciela. Dow&#243;d ten powinien by&#263; przeprowadzony na podstawie dokumentu urz&#281;dowego lub dokumentu prywatnego z podpisem urz&#281;dowym. Rozpatruj&#261;c dalej niniejszy artyku&#322; czytamy, &#380;e art. 786 par.2 k.p.c. daje mo&#380;liwo&#347;&#263; udowodnienia danego twierdzenia poprzez przeprowadzenie dowodu z innego dokumentu. Oznacza to, &#380;e kognicja s&#261;du w post&#281;powaniu klauzulowym, uzale&#380;niona jest od wykonania aktu notarialnego[6]. Podobna zasada r&#243;wnie&#380; funkcjonuje w ZPO [7]. S&#261;d bada zasadno&#347;&#263; roszczenia stwierdzonego w tytule egzekucyjnym, gdy&#380; nie jest uprawniony do oceny materialno prawnej aktualno&#347;ci obowi&#261;zku &#347;wiadczenia stwierdzonego w tytule egzekucyjnym[8]. To samo r&#243;wnie&#380; dotyczy przypadku, gdy s&#261;d nada klauzul&#281; wykonalno&#347;ci ugodzie. S&#261;d bada jedynie czy dana ugoda zosta&#322;a zawarta zgodnie art. 1211 par. 2 i art. 255 par. 2 k.p.c. lub te&#380; czy nie zmierza ona ku obej&#347;ciu prawa - art. 18314par. 3 k.p.c. Od tej zasady s&#261; wyj&#261;tki, jednak&#380;e nie przestrzeganie zasady, i&#380; s&#261;d nie bada kwestii materialno prawnych dotycz&#261;cych roszczenia, zawartych w tytule egzekucyjnym, stanowi naruszenie prawa. Zatem "S&#261;d w post&#281;powaniu o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci nie powinien si&#281; ograniczy&#263; tylko do zbadania czysto formalnej strony tytu&#322;u egzekucyjnego, lecz powinien zbada&#263;, czy postanowienia tego tytu&#322;u nadaj&#261; si&#281; do egzekucji. Obowi&#261;zkiem s&#261;du wi&#281;c jest rozwa&#380;y&#263;, czy dobrowolne poddanie si&#281; egzekucji nie pozostaje w sprzeczno&#347;ci w zwi&#261;zku z innymi postanowieniami aktu, kt&#243;re ogranicza&#322;yby to dobrowolne poddanie si&#281; egzekucji b&#261;d&#378; uzale&#380;nia&#322;yby od wzajemnych &#347;wiadcze&#324; wierzyciela"[9]</p> <p align="justify" class="styl6">Do kognicji s&#261;d&#243;w zwi&#261;zanych z rozpatrywaniem tytu&#322;u egzekucyjnego o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci nale&#380;y r&#243;wnie&#380; pow&#243;dztwo opozycyjne d&#322;u&#380;nika, s&#322;u&#380;&#261;ce merytorycznej obronie d&#322;u&#380;nika przed egzekucj&#261;. Nie mo&#380;e ono jednak zmierza&#263; do uchylenia postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalno&#347;ci[10]. Po uprawomocnieniu si&#281; wyroku niedopuszczalne jest podnoszenie zarzutu z 840 par. 1 pkt. 1 k.p.c. z braku tytu&#322;u egzekucyjnego lub jego wadliwo&#347;ci[11]. Pogl&#261;d ten oznacza, &#380;e pow&#243;dztwo opozycyjne jest podstaw&#261; do badania przez s&#261;d obowi&#261;zku &#347;wiadczenia stwierdzonego w tytule egzekucyjnym na etapie post&#281;powania klauzulowego. Wed&#322;ug W. Siedleckiego i Z. Reisicha oraz na podstawie orzecznictwa, post&#281;powanie klauzulowe i post&#281;powanie opozycyjne s&#261; elementami nie roz&#322;&#261;cznymi[12]. Argumentuj&#261;c na rzecz tego stanowiska wskazuj&#261; na art. 840 par. 1 pkt 1 k.p.c., wg. kt&#243;rego mo&#380;na zaskar&#380;y&#263; postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalno&#347;ci powo&#322;uj&#261;c si&#281; na zarzuty wobec postanowienia wnoszone w za&#380;aleniu, o ile s&#261; to zarzuty nie rozpatrywane w post&#281;powaniu klauzulowym[13]. W efekcie mo&#380;e to doprowadzi&#263; do ponownej kontroli zarzut&#243;w stawianych w post&#281;powaniu klauzulowym i w post&#281;powaniu opozycyjnym[14]. Takie podej&#347;cie do zagadnienia powoduje, i&#380; post&#281;powanie klauzulowe jest post&#281;powaniem ograniczonym wy&#322;&#261;czenie do ustale&#324; co do zdarze&#324;, na podstawie kt&#243;rych opiera si&#281; tytu&#322; egzekucyjny i ewentualne postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalno&#347;ci. Potwierdzeniem takiego stanowiska ma by&#263; r&#243;wnie&#380; znowelizowany art. 840 par. 1 pkt. 1 k.p.c.[15] Maj&#261;c na uwadze moc wi&#261;&#380;&#261;c&#261; prawomocnego postanowienia o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci zgodnie z art. 365 par. 11 w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c. nie da si&#281; uzna&#263;, &#380;e post&#281;powanie o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci oraz post&#281;powanie opozycyjne s&#261; nie roz&#322;&#261;czne[16]. Wed&#322;ug F. Zedlerra takie podej&#347;cie doprowadzi&#322;oby do ograniczenia zasady jednotorowo&#347;ci[17]. Oba &#347;rodki prawne, jakimi s&#261; za&#380;alenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalno&#347;ci i pow&#243;dztwo opozycyjne, nie mog&#261; by&#263; wobec siebie konkurencyjne[18].</p> <p align="justify" class="styl6"> Post&#281;powaniu klauzulowym poszczeg&#243;lne przes&#322;anki nabieraj&#261; odmiennego znaczenia w zale&#380;no&#347;ci od rodzaju tytu&#322;u egzekucyjnego, kt&#243;ry ma zosta&#263; zaopatrzony w klauzul&#281; wykonalno&#347;ci.[19] H. M&#261;drzak sformu&#322;owa&#322; tez&#281;, &#380;e do takich przes&#322;anek nale&#380;y zaliczy&#263;: jurysdykcje krajow&#261;, dopuszczalno&#347;&#263; drogi s&#261;dowej, zdolno&#347;&#263; s&#261;dow&#261;, zdolno&#347;&#263; procesow&#261;, powag&#281; rzeczy os&#261;dzonej, zawi&#322;o&#347;&#263; sporu, zapis na s&#261;d polubowny, kaucj&#281; aktoryczn&#261; [20], jak r&#243;wnie&#380; przes&#322;anki dotycz&#261;ce braku w&#322;a&#347;ciwej reprezentacji powoda czy organ&#243;w jednostki organizacyjnej b&#281;d&#261;cej powodem[21].</p> <p align="justify" class="styl6"><strong>Pow&#243;dztwo opozycyjne.</strong></p> <p align="justify" class="styl6">W&#322;a&#347;ciwo&#347;&#263; miejscow&#261; s&#261;du dla pow&#243;dztwa opozycyjnego okre&#347;la art. 843 par. 1 k.p.c. Oznacza to, &#380;e w przypadku gdy wszcz&#281;to egzekucj&#281; w&#322;a&#347;ciwym rzeczowo staje si&#281; s&#261;d w okr&#281;gu, w kt&#243;rym prowadzona jest egzekucja[22].</p> <p align="justify" class="styl6">W post&#281;powaniu egzekucyjnym na podstawie art. 13 par. 2 k.p.c. swoje zastosowanie maj&#261; art. 200 i 201 k.p.c. o przekazaniu sprawy s&#261;dowi w&#322;a&#347;ciwemu[23]. W post&#281;powaniu przeciwegzekucyjnym pow&#243;d zobowi&#261;zany jest do przedstawienia wszystkich zarzut&#243;w oraz przytoczenia wszystkich dowod&#243;w pod rygorem utraty mo&#380;liwo&#347;ci skorzystania z nich w dalszych etapach post&#281;powania. Oznacza to, &#380;e art. 843 art. 843 par. 3 k.p.c. wskazuje na termin zawity (prekluzyjny) dla d&#322;u&#380;nika na dostarczenie i przedstawienie wszelkich dowod&#243;w w post&#281;powaniu opozycyjnym. </p> <p align="justify" class="styl6">W pozwie pow&#243;d powinien przytoczy&#263; wszystkie zarzuty, jakie w tym czasie m&#243;g&#322; zg&#322;osi&#263;, pod rygorem utraty prawa do korzystania z nich w dalszym post&#281;powaniu, jednak&#380;e s&#261;d mo&#380;e w szczeg&#243;lno&#347;ci uzna&#263; zg&#322;oszenie dowod&#243;w na dalszych etapach post&#281;powania, gdy w gr&#281; b&#281;dzie wchodzi&#263; realizacja zasady prawdy w post&#281;powaniu cywilnym na podstawie wyj&#261;tku, jakim jest art. 217 par. 1 k.p.c. [24]</p> <p align="justify" class="styl6">Zgodnie z ar 187 par. 1 k.p.c. pozew d&#322;u&#380;nika wszczynaj&#261;ce post&#281;powanie przeciwegzekucyjne musi odpowiada&#263; wymogom pisma procesowego. </p> <p align="justify" class="styl6">W &#380;&#261;daniu o pozbawienia tytu&#322;u wykonawczego jego wykonalno&#347;ci lub jego ograniczenia nale&#380;y bezwzgl&#281;dnie oznaczy&#263; tytu&#322; wykonawczy i osob&#281;, przeciw kt&#243;rej kierowane jest &#380;&#261;danie[25].</p> <p align="justify" class="styl6">W my&#347;l art. 321 par. 1 k.p.c. d&#322;u&#380;nik wszczynaj&#261;c pow&#243;dztwo opozycyjne wi&#261;&#380;e s&#261;d, gdy&#380; s&#261;d nie mo&#380;e wyrokowa&#263; ponad &#380;&#261;danie okre&#347;lone w pow&#243;dztwie ani o przedmiocie nie obj&#281;tym w pow&#243;dztwie. Oznacza to r&#243;wnie&#380;, &#380;e s&#261;d jest zwi&#261;zany ze sposobami ograniczaj&#261;cymi wykonalno&#347;ci tytu&#322;u egzekucyjnego, wskazanymi przez d&#322;u&#380;nika w pozwie.</p> <p align="justify" class="styl6">Jednak&#380;e gdyby okoliczno&#347;ci zmusi&#322;y d&#322;u&#380;nika do zmiany pow&#243;dztwa, to mo&#380;e on skorzysta&#263; z art. 193 par. 1 k.p.c., przy czym nie mo&#380;e w takiej sytuacji doj&#347;&#263; do zmiany w&#322;a&#347;ciwo&#347;ci s&#261;du[26]. Zmiana przekszta&#322;cenia pow&#243;dztwa mo&#380;e swym zakresem dotyczy&#263; " przekszta&#322;cenia pow&#243;dztwa &#380;&#261;dania pozbawienia wykonalno&#347;ci w &#380;&#261;danie ograniczenia albo na odwr&#243;t. W toku post&#281;powania ze wzgl&#281;du na przebieg egzekucji mo&#380;e r&#243;wnie&#380; wyst&#261;pi&#263; potrzeba zast&#261;pienia w ca&#322;o&#347;ci lub w cz&#281;&#347;ci &#380;&#261;dania zawartego w pow&#243;dztwie opozycyjnym &#380;&#261;daniem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia albo naprawienia szkody"[27]. Do zmiany pow&#243;dztwa mo&#380;e r&#243;wnie&#380; doj&#347;&#263; w post&#281;powaniu apelacyjnym na postawie art. 383 k.p.c. Chocia&#380; sam przepis jest zakazem rozszerzenia roszczenia w post&#281;powaniu apelacyjnym oraz wyst&#261;pienia z nowymi roszczeniami[28], to jednak w zdaniu drugim art. 383 k.p.c. ustawodawca "umo&#380;liwia to bez ogranicze&#324; zwi&#261;zanych z wp&#322;ywem tej zmiany na w&#322;a&#347;ciwo&#347;&#263; miejscow&#261; s&#261;du[29]" </p> <p align="justify" class="styl6">Pow&#243;dztwo opozycyjne nie jest ograniczone kumulacj&#261; roszcze&#324; rozumianych jako wyst&#281;puj&#261;ce dodatkowo roszczenia obok &#380;&#261;dania g&#322;&#243;wnego. Przy kumulacji roszcze&#324; nale&#380;y pami&#281;ta&#263; o spe&#322;nieniu przes&#322;anek wynikaj&#261;cych z art. 191 k.p.c.[30]</p> <p align="justify" class="styl6">Zgodnie z art. 843 par. 2 k.p.c. pow&#243;dztwo opozycyjne mo&#380;e zosta&#263; wytoczone r&#243;wnie&#380; po nadaniu klauzuli wykonalno&#347;ci tytu&#322;owi egzekucyjnemu. D&#322;u&#380;nik sk&#322;adaj&#261;c za&#380;alenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalno&#347;ci mo&#380;e &#380;&#261;da&#263; zawieszenia post&#281;powania egzekucyjnego na podstawie pow&#243;dztwa opozycyjnego. Przes&#322;ank&#261; do zawieszenia post&#281;powania egzekucyjnego jest art. 177 par. 1 pkt. 1 k.p.c. stanowi&#261;cy, &#380;e przes&#322;ank&#261; dla s&#261;du do zawieszenia post&#281;powania mo&#380;e by&#263; rozstrzygni&#281;cie w innej sprawie.</p> <p align="justify" class="styl6">W przypadku wierzyciela sk&#322;adaj&#261;cego wniosek o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci tytu&#322;owi egzekucyjnemu, jakim jest akt notarialny z o&#347;wiadczeniem d&#322;u&#380;nika, dowodami przedstawionymi w s&#261;dzie s&#261; dokumenty. Ten sam obowi&#261;zek ma r&#243;wnie&#380; d&#322;u&#380;nik. Wyra&#380;a si&#281; to w og&#243;lnej zasadzie okre&#347;lonej w art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c., czyli w zasadzie dowodzenia przez strony maj&#261;cych znaczenie dla sprawy fakt&#243;w, z kt&#243;rych wywodz&#261; skutki prawne[31]. </p> <p align="justify" class="styl6">Post&#281;powanie s&#261;dowe wywo&#322;ane przez pow&#243;dztwo opozycyjne d&#322;u&#380;nika, zako&#324;czone jest wyrokiem, kt&#243;ry ma charakter konstytutywny, gdy&#380; wyrok ten kszta&#322;tuje nowy stan prawny pomi&#281;dzy wierzycielem a d&#322;u&#380;nikiem[32]. Zapad&#322;y wyrok w post&#281;powaniu opozycyjnym zamyka drog&#281; dokonania przez wierzyciela egzekucji na podstawie tytu&#322; wykonawczego, kt&#243;ry zosta&#322; pozbawiony wykonalno&#347;ci w my&#347;l art. 825 pkt. 2 k.p.c.[33]. W trybie art. 825 k.p.c. po zapad&#322;ym wyroku o pozbawieniu tytu&#322;u egzekucyjnego wykonalno&#347;ci d&#322;u&#380;nik mo&#380;e z&#322;o&#380;y&#263; wniosek o umorzenie post&#281;powania egzekucyjnego[34]. Uwa&#380;am, &#380;e umorzenie post&#281;powania egzekucyjnego mo&#380;e nast&#261;pi&#263; w przypadku ca&#322;kowitego pozbawienia tytu&#322;u egzekucyjnego jego wykonalno&#347;ci, za&#347; w przypadku jego ograniczenia np. czasowego d&#322;u&#380;nikowi przys&#322;ugiwa&#322;oby prawo do zawieszenia post&#281;powania na podstawie art. 820 k.p.c. S&#322;usznie zauwa&#380;a M. Walasik, &#380;e "umorzenie post&#281;powania egzekucyjnego niesie bowiem dla wierzyciela ujemne konsekwencje, przy za&#322;o&#380;eniu &#380;e b&#281;dzie on m&#243;g&#322; ponownie przyst&#261;pi&#263; do egzekucji"[35]. Znaczenia nabiera art. 124 par. 2 k.c. w zw. art. 125 par. 1 k.c., gdy&#380; bieg przedawnienia biegnie na nowo, a w przypadku akt&#243;w notarialnych roszczenie w nich oznaczone nie korzysta z dziesi&#281;cioletniego terminu przedawnienia[36]. </p> <p align="justify" class="styl6"><strong>Dopuszczalno&#347;&#263; drogi s&#261;dowej.</strong></p> <p align="justify" class="styl6">S&#261;d z urz&#281;du bada czy poddanie si&#281; egzekucji w akcie notarialnym o &#347;wiadczenie nale&#380;y do drogi s&#261;dowej. Poddanie si&#281; egzekucji w akcie notarialnym jest regulowane przez normy prawa cywilnego materialnego jak i procesowego. Oznacza to, i&#380; w uj&#281;ciu materialnym poddanie si&#281; egzekucji w akcie notarialnym nale&#380;y rozumie&#263; tak&#261; spraw&#281;, w kt&#243;rej ochrona prawna sprowadza si&#281; do wywo&#322;ania skutk&#243;w prawnych w zakresie stosunku cywilno prawnego ze stosunku osobistego, kt&#243;rego podmioty w razie sporu wyst&#281;puj&#261; jako r&#243;wnoprawni partnerzy[37]. Tym samym nie dopuszcza si&#281; rozpatrywania sprawy dot. poddania si&#281; egzekucji w akcie notarialnym w post&#281;powaniach karnych lub administracyjnym. M. Walasik zwraca uwag&#281;, &#380;e dopuszczalno&#347;&#263; drogi s&#261;dowej dotycz&#261;cej okre&#347;lenia roszczenia wynikaj&#261;cego z poddania si&#281; egzekucji w akcie notarialnym nie &#347;wiadczy o tym, by mo&#380;liwe by&#322;o wszcz&#281;cie post&#281;powania o nadanie takiemu aktowi klauzuli wykonalno&#347;ci. Mo&#380;e nast&#261;pi&#263; przypadek, co do kt&#243;rego dopuszczalna jest droga s&#261;dowa, jednak&#380;e obowi&#261;zek &#347;wiadczenia nie b&#281;dzie podlega&#322; trybowi egzekucji s&#261;dowej[38].</p> <p align="justify" class="styl6"><strong>Zdolno&#347;&#263; s&#261;dowa.</strong></p> <p align="justify" class="styl6">Zdolno&#347;&#263; s&#261;dowa okre&#347;lona w art. 64 k.p.c. jest odpowiednikiem zdolno&#347;ci do czynno&#347;ci prawnej nie podlegaj&#261;cej &#380;adnym ograniczeniom. Art 64 par. 1 wskazuje dwie grupy podmiot&#243;w, kt&#243;re maj&#261;c zdolno&#347;&#263; do czynno&#347;ci prawnych maj&#261; r&#243;wnocze&#347;nie zdolno&#347;&#263; s&#261;dow&#261;[39]. Na podstawie wskazanego artyku&#322;u s&#261;d zobowi&#261;zany jest do zbadania, czy zdolno&#347;&#263; s&#261;dowa przys&#322;uguje wierzycielowi oraz d&#322;u&#380;nikowi jako podmiotom wskazanym w akcie notarialnym. Wszystkim podmiotom omawianym w rozdziale 4 niniejszej pracy przys&#322;uguje zdolno&#347;&#263; s&#261;dowa. W przypadku braku zdolno&#347;ci s&#261;dowej kt&#243;regokolwiek z podmiot&#243;w wymienionych w akcie notarialnym s&#261;d odrzuci pozew o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci. Braki te mog&#261; zosta&#263; usuni&#281;te w trybie art. 70 par. 1 i 71 k.p.c. Jednak&#380;e brak zdolno&#347;ci procesowej nie mo&#380;e by&#263; uzupe&#322;niony przez wst&#261;pienie do udzia&#322;u w sprawie podmiot&#243;w maj&#261;cych zdolno&#347;&#263; zamiast podmiotu, kt&#243;ry takiej zdolno&#347;ci mie&#263; nie mo&#380;e [40]. Wed&#322;ug J. Jod&#322;owskiego regulacja ta nie dotyczy os&#243;b fizycznych[41]. T. Ereci&#324;ski wskazuje, i&#380; istnieje mo&#380;liwo&#347;&#263; dopuszczenia do tymczasowego dzia&#322;ania w post&#281;powaniu klauzulowym osoby, kt&#243;ra nie posiada zdolno&#347;ci procesowej, je&#380;eli nie zagra&#380;a to interesom osoby podejmuj&#261;cej samodzielnie czynno&#347;ci procesowe. Istnieje mo&#380;liwo&#347;&#263; p&#243;&#378;niejszego potwierdzenia zdolno&#347;ci procesowej przez t&#281; osob&#281; (doj&#347;cie do pe&#322;noletnio&#347;ci) b&#261;d&#378; osob&#281; wskazan&#261; przez s&#261;d jako przedstawiciela ustawowego[42]. W tym celu s&#261;d powinien wyznaczy&#263; stosowny termin do usuni&#281;cia brak&#243;w w trybie art. 70par.1 k.p.c. W przypadku niemo&#380;liwo&#347;ci usuni&#281;cia brak&#243;w w post&#281;powaniu klauzulowym dotkni&#281;tym brakami - art. 71 k.p.c. - s&#261;d powinien odrzuci&#263; wniosek o nadanie klauzuli w wykonalno&#347;&#263; w trybie art. 199 par. 13 pkt. 3 w zw. art. 13par.2 k.p.c.[43] Nale&#380;y r&#243;wnie&#380; pami&#281;ta&#263;, &#380;e oznaczenie stron w post&#281;powaniu klauzulowym musi by&#263; zgodne z tre&#347;ci&#261; tytu&#322;u egzekucyjnego. Oznacza to, &#380;e w akcie notarialnym podmioty musz&#261; by&#263; bardzo precyzyjne oznaczone, gdy&#380; mo&#380;e to rozstrzyga&#263; o przys&#322;uguj&#261;cej lub nie zdolno&#347;ci prawnej, kt&#243;rej efektem jest przys&#322;uguj&#261;ca zdolno&#347;&#263; s&#261;dowa.</p> <p align="justify" class="styl6">B&#322;&#281;dne oznaczenie podmiot&#243;w w akcie notarialnym samo przez si&#281; wyklucza mo&#380;liwo&#347;&#263; uzyskania klauzuli wykonalno&#347;ci z takiego aktu[44].</p> <p align="justify" class="styl6"><strong>Zdolno&#347;&#263; procesowa.</strong></p> <p align="justify" class="styl6">W post&#281;powaniu klauzulowym s&#261;d poza badaniem zdolno&#347;ci do czynno&#347;ci prawnej, a tym samym zdolno&#347;ci s&#261;dowej, bada r&#243;wnie&#380; zdolno&#347;&#263; procesow&#261;, czyli mo&#380;liwo&#347;&#263; samodzielnego podejmowania czynno&#347;ci procesowych przez podmiot wyst&#281;puj&#261;cy w sprawiach takich jak np. wytaczanie pow&#243;dztwa i zaskar&#380;anie orzecze&#324; s&#261;dowych, sk&#322;adanie wszelkiego rodzaju o&#347;wiadcze&#324; i wniosk&#243;w - art. 65 par. 1 i art. 70 par. 2 k.p.c. [45]. Jednak&#380;e brak zdolno&#347;ci procesowej d&#322;u&#380;nika nie stanowi przes&#322;anki do odrzucenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci [46]. S&#261;d bada t&#281; przes&#322;ank&#281; z urz&#281;du w trybie art. 202 k.p.c. Post&#281;powanie o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci z aktu notarialnego w pierwszej instancji, jak&#261; jest s&#261;d rejonowy, toczy si&#281; co do zasady bez udzia&#322;u d&#322;u&#380;nika[47]. Tym samym kwestia zdolno&#347;ci procesowej d&#322;u&#380;nika mo&#380;e pojawi&#263; si&#281; po wydaniu postanowienia w przedmiocie o nadaniu klauzuli wykonalno&#347;ci. Kwesti&#281; reguluj&#261;c&#261; dor&#281;czenie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalno&#347;ci reguluje art. 70 par. 1k.p.c. w przypadku os&#243;b fizycznych nie posiadaj&#261;cych zdolno&#347;ci procesowej pod warunkiem, &#380;e wierzyciel wska&#380;e przedstawiciela. Obowi&#261;zek wskazania przedstawiciela w trybie art. 70 par. 1 k.p.c. spoczywa na wierzycielu. W razie braku przedstawiciela wierzyciel powinien poinformowa&#263; o tym s&#261;d, kt&#243;ry zwr&#243;ci si&#281; do w&#322;a&#347;ciwego s&#261;du opieku&#324;czego w celu ustanowienia przedstawiciela[48]. Art. 42 par. 1 k.c. oraz art. 603 k.p.c. reguluje przypadek, gdy jednostka organizacyjna, dzia&#322;aj&#261;ca poprzez swoje organy powo&#322;ane do dzia&#322;ania w jej imieniu - art. 67 par. 1 k.p.c., nie mo&#380;e przez te organy dzia&#322;a&#263;. W takim przypadku s&#261;d powinien zawiesi&#263; post&#281;powanie klauzulowe do momentu usuni&#281;cia brak&#243;w w trybie art. 177 par. 1 pkt. 6 zw. z art. 13 par. 2 k.p.c., a w przypadku braku uzupe&#322;nienia brak&#243;w s&#261;d na podstawie art. 71 k.p.c. mo&#380;e znie&#347;&#263; post&#281;powanie i odrzuci&#263; wniosek o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci w trybie art. 199 par. 1 pkt. 3 w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c.. W przypadku art. 603 k.p.c. T. Ereci&#324;ski[49] jak J. Gudowski wskazuj&#261; na wyj&#261;tek od zasady okre&#347;lonej w art. 569 k.p.c. poprzez artyku&#322; 41 k.c. " Art. 603 wprowadza wyj&#261;tek od zasady okre&#347;lonej w art. 569 i jako kryterium w&#322;a&#347;ciwo&#347;ci miejscowej ustala siedzib&#281; osoby prawnej, a wi&#281;c - je&#380;eli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej - miejscowo&#347;&#263;, w kt&#243;rej ma (mia&#322;) siedzib&#281; jej organ zarz&#261;dzaj&#261;cy (art. 41 k.c.)".[50]</p> <p align="justify" class="styl6"><strong>Zawis&#322;o&#347;&#263; sprawy i prawomocne os&#261;dzenie sprawy.</strong></p> <p align="justify" class="styl6">Art. 199 par. 1 pkt. 2 k.p.c. wskazuje na negatywn&#261; przes&#322;ank&#281; procesow&#261;, jak&#261; jest toczenie si&#281; sporu pomi&#281;dzy stronami o spraw&#281; wcze&#347;niej wszcz&#281;t&#261;. </p> <p align="justify" class="styl6">Tymczasem M. Muli&#324;ski skonkretyzowa&#322; post&#281;powanie klauzulowe jako post&#281;powanie w sprawie[51]. Zatem przedmiotem post&#281;powania klauzulowego jest ustalenie, czy tytu&#322; egzekucyjny uprawnia do egzekucji i jaki powinien by&#263; zakres samej egzekucji[52]. Moment zawis&#322;o&#347;ci sprawy pomi&#281;dzy stronami danego post&#281;powania powstaje w chwili dor&#281;czenia pozwu pozwanemu. Odnosz&#261;c si&#281; do post&#281;powania klauzulowego zawis&#322;o&#347;&#263; sprawy pomi&#281;dzy podmiotami nast&#281;puje w nieco inny spos&#243;b. Zasad&#261; jest, &#380;e post&#281;powanie klauzulowe toczy ci&#281; bez obecno&#347;ci d&#322;u&#380;nika, kt&#243;ry o postanowieniu nadania klauzuli wykonalno&#347;ci dowiaduje si&#281; w chwili otrzymania pisma dotycz&#261;cego wszcz&#281;cia egzekucji od organu komorniczego - art. 805 k.p.c. Oznacza to, &#380;e w przypadku gdy wierzycielowi przys&#322;uguje wi&#281;cej ni&#380; jeden wypis z aktu notarialnego, mo&#380;e zapa&#347;&#263; kilka merytorycznych rozstrzygni&#281;&#263;. Po otrzymaniu pisma od komornika d&#322;u&#380;nik mo&#380;e podnie&#347;&#263; zarzut zawis&#322;o&#347;ci sprawy pomi&#281;dzy stronami w trybie art. 795 par. 2 k.p.c. Zgadzam si&#281; z tez&#261; postawion&#261; przez M. Walasika, &#380;e zawis&#322;o&#347;&#263; sprawy powinna powstawa&#263; z chwil&#261; wszcz&#281;cia post&#281;powania klauzulowego[53]. Dlatego pozew wniesiony w sprawie, kt&#243;ra p&#243;&#378;niej ni&#380; pierwsza sta&#322;a si&#281; spraw&#261; zawis&#322;&#261;, musi ulec odrzuceniu[54]. Nast&#281;pn&#261; negatywn&#261; przes&#322;ank&#261; wymienion&#261; w art. 199 par. 1 pkt. 2 k.p.c. dotycz&#261;c&#261; post&#281;powania klauzulowego jest prawomocne os&#261;dzenie sprawy. Oznacza to, &#380;e o to samo roszczenie sprawa, kt&#243;ra zosta&#322;a ju&#380; prawomocnie os&#261;dzona, a toczona by&#322;a pomi&#281;dzy tymi samymi stronami nie mo&#380;e ponownie zawisn&#261;&#263; przed s&#261;dem. Skutkiem tej przes&#322;anki jest zawsze odrzucenie pozwu, gdy dotyczy wyrok&#243;w polskich i nale&#380;y j&#261; rozpatrywa&#263; jako skutek prawomocnego wyroku przez pryzmat prawomocno&#347;ci i skuteczno&#347;ci[55]. W post&#281;powaniu klauzulowym s&#261;d rozpatruje pozew pod wzgl&#281;dem merytorycznym i tak samo pod wzgl&#281;dem merytorycznym mamy do czynienia z zako&#324;czon&#261; spraw&#261;, czyli prawomocnym postanowieniem. St&#261;d te&#380; nie jest mo&#380;liwe ponowne wyst&#261;pienie przez wierzyciela z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci w takim samym zakresie i w tych samych okoliczno&#347;ciach. Prawomocne oddalenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci nie stoi na przeszkodzie wyst&#261;pieniu z nowym wnioskiem w razie zmiany okoliczno&#347;ci[56]. W&#243;wczas mia&#322;by tu zastosowanie art. 523 k.p.c. zdanie drugie. S&#261;d mo&#380;e zmieni&#263; zawsze oddalaj&#261;ce postanowienie, ilekro&#263; zajd&#261; zmiany w okoliczno&#347;ciach sprawy. Z braku takiej mo&#380;liwo&#347;ci mo&#380;liwe jest wzruszenie orzeczenia w drodze skargi o wznowienie postanowienia - art. 524 k.p.c.[57] Nale&#380;y zwr&#243;ci&#263; uwag&#281;, &#380;e przeszkoda nie wyst&#281;puje w przypadku, gdy wierzyciel wnosi o zmian&#281; zakresu egzekucji[58]. Art. 793 i 794 k.p.c. nie wykluczaj&#261; wydania dalszego tytu&#322;u egzekucyjnego, pod warunkiem ziszczenia si&#281; przes&#322;anek wskazanych w tych artyku&#322;ach.</p> <p align="justify"> </p> <p align="justify">&nbsp;</p> <p align="justify">--------------------------------------------------------------------------------<p> <span class="styl6"><strong>Literatura.</strong></span></p> <p align="justify" class="styl1">[1] M. B&#261;czyk ( w;) M. B&#261;czyk, E. Frojcik-Mastalska, L.G&#243;ral, J.Pisuli&#324;ski, W. Pyzio&#322;, Prawo bankowe. Komentarz. s. 402, Warszawa 1999; Uchwa&#322;a S&#261;du SN z dnia 6 grudnia 2000 r., III CZP 41/2000, Lex. nr 348271; Biuletyn S&#261;du Najwy&#380;szego 2000/12, s. 5; Glosa 2001/7, s. 42; Glosa 2002/1, s. 45; Jurysta 2001/2, s. 36; Monitor Prawniczy 2001/4, s. 214; Monitor Prawniczy 2001/6, s. 363; OSNC 2001/4 poz. 57; Prawo Bankowe 2001/10, s. 30; Prawo Bankowe 2001/6, s. 7; Prawo Gospodarcze 2001/5, s. 1; Prokuratura i Prawo - dodatek 2001/3 poz. 28; Przegl&#261;d Prawa Handlowego 2001/4, s. 43; Radca Prawny 2001/2, s. 110; Radca Prawny 2004/3, s.141; Wokanda 2001/2, s. 4; Wokanda 2001/4, s. 7; Glosa Aprobuj&#261;ca, Nowak Artur, Prawo Bankowe 2001/10,s. 30; Glosa krytyczna, Lewandowski Marek, Przegl&#261;d Prawa Handlowego 2001/4, s. 44; Uchwa&#322;a SN z dnia 24 stycznia 2003 r., III CZP 90/2002, Lex. nr 358931; Biuletyn S&#261;du Najwy&#380;szego 2003/1 s. 8, Jurysta 2003/3-4 s. 57; Monitor Prawniczy 2003/12 s.557; Monitor Prawniczy 2004/6 s. 283; OSNC 2003/11 poz. 145; Prawo Bankowe 2003/5, s. 21; Prawo Bankowe 2003/7-8 s.33; Prokuratura i Prawo - dodatek 2004/1 poz. 34; Przegl&#261;d S&#261;dowy 2003/11-12 s. 160; Przegl&#261;d S&#261;dowy 2004/5, s. 172; Radca Prawny 2004/1, s. 149; Radca Prawny 2004/3, s. 141, Glosa krytyczna, Nowak Artur, Przegl&#261;d S&#261;dowy 2004/5, s. 172; Glosa krytyczna, Uliasz Marcin, Monitor Prawniczy 2004/6, s. 283; Glosa aprobuj&#261;ca, Lewandowski Marek Przegl&#261;d S&#261;dowy 2003/11-12, s. 160<br> [2] L i P. Gil, Post&#281;powanie klauzulowe, s. 225-226, Warszawa 2007,<br> [3] J. Go&#322;aczy&#324;ski, op. cit. s. 121, <br> [4] E. Wengerek, Poj&#281;cie, przedmiot i przes&#322;anki post&#281;powania egzekucyjnego i zabezpieczaj&#261;cego (w;) Wst&#281;p do systemu prawa procesowego cywilnego, red. J. Jod&#322;owski, Osslinieum 1974, s. 376; M. Muli&#324;ski, Post&#281;powanie o nadanie klauzuli ... s. 120; P. Telenga, Kodeks post&#281;powania cywilnego ,red. Jakubecki, s. 1183<br> [5] E. Wengerek, Pow&#243;dztwa przeciw egzekucyjne ..., s. 77; F. Zedler, Dochodzenie roszcze&#324; maj&#261;tkowych.., s. 139, A Marciniak, Podstawa egzekucji s&#261;dowej ..., s. 111; M. Muli&#324;ski, op.cit. s. 13<br> [6] A. Marciniak, op.cit. s. 131; M. Muli&#324;ski, op.cit. s. 17<br> [7] ".W post&#281;powaniu upominawczym s&#261;dem rejonowym w&#322;a&#347;ciwym jest wy&#322;&#261;cznie s&#261;d, w kt&#243;rym wnioskodawca posiada og&#243;ln&#261; w&#322;a&#347;ciwo&#347;&#263; s&#261;dow&#261;, a wi&#281;c regularne miejsce zamieszkania lub siedzib&#281; (par. 689 ust. 2 ZPO). W przypadku post&#281;powania egzekucyjnego ten s&#261;d rejonowy jest wy&#322;&#261;cznie w&#322;a&#347;ciwy w charakterze s&#261;du egzekucyjnego, w kt&#243;rego rejonie ma nast&#261;pi&#263; lub nast&#261;pi&#322;a czynno&#347;&#263; egzekucyjna (par. 764 ust. 2, par. 802 ZPO). W przypadku licytacji przymusowej lub zarz&#261;du przymusowego nieruchomo&#347;ciami w&#322;a&#347;ciwy miejscowo jako s&#261;d egzekucyjny jest wy&#322;&#261;cznie ten s&#261;d rejonowy, w kt&#243;rego rejonie po&#322;o&#380;ona jest nieruchomo&#347;&#263; (par. 1 ust. 1, par. 146 ustawy o licytacji przymusowej -Zwangsversteigerungsgesetz, par.par. 802, 869 ZPO", http://ec.europa.eu/civiljustice/jurisdiction_courts/jurisdiction_courts_ger_pl.htm, aktualizacja: 01-06-2007<br> [8] M. Walasik, op.cit., s.265; E. Wengerek, Przeciw egzekucyjne pow&#243;dztwa ..., s. 78-79; K. Potrzebowski, glosa do postanowienia SN z marca 15 wrze&#347;nia 1967r.,ICZ 20/67, OSPiKA 1968, nr 5 poz. 90; H. M&#261;drzak, Zakres kognicji s&#261;du w post&#281;powaniu o nadanie klauzuli w trybie art. 787 k.p.c., SC1975, t. 25, s. 152; F. Zedler, op.cit. s.139-140; A. Marciniak, op.cit. s.127: A. Jakubecki, op.cit. s. 85; M. Walasik; Przedawnienie roszcze&#324; ..., s. 182-184; M. Muli&#324;ski, op.cit. s. 14, potwierdzenie Orzeczenie SN 31 stycznia 1938r.C.III 457/37,PPC1938, nr 13-14-15,str 465-466; Postanowienie z dnia 5 wrze&#347;nia 1967r.,I CZ20/67,OSNCP 1968,nr2, poz. 31; Postanowienie SN 27 stycznia 197r.,II CZ16/71, OSNCP 1971r., nr 9, poz. 162; Wyrok SN 21 lipca 1971r.,IICR 193/72,OSNCP 1973, nr.4, poz.68; Postanowienie SN 24 sierpnia 1973r., IIPZ 34/73, Lex. nr 7295<br> [9] H. Pietrzkowski, Komentarz 183 k.p.c., Lex. Polonica, XI 2009; Orzeczenie SN z 26 lutego 1960 r., 3 CR 922/59, OSN 1961, nr 3, poz. 70, Lex. Polonica nr 316591<br> [10] E. Wengerek, Post&#281;powanie zabezpieczaj&#261;ce ..., s. 281, 285; A. Marciniak, Post&#281;powanie egzekucyjne ..., s. 187; J. Jankowski (w:) Kodeks post&#281;powania cywilnego. Komentarz..red. K. Piasecki, t 2, s. 806-807<br> [11] J. Korzonek, Ochrona d&#322;u&#380;nika przeciw egzekucji. GIP 1936, nr 10, s.138; E. Wengerek, op.cit. s. 288; F. Zedler, Post&#281;powanie zabezpieczaj&#261;ce.t2, s.249; A. Daczy&#324;ki, Uchylenie natychmiastowej wykonalno&#347;ci tytu&#322;u i wstrzymanie jego wykonania jako podstawa zawieszenia post&#281;powania egzekucyjnego, PPE 2004, nr 10-12; M. Muli&#324;ski, Post&#281;powanie o nadanie klauzuli ..., s. 252-253, 271; F. Zedler, Dochodzenie roszcze&#324; maj&#261;tkowych od ma&#322;&#380;onk&#243;w ..., s. 140; A. R&#243;&#380;alska, Pow&#243;dztwa przeciw egzekucyjne .Prob. Egz. S 1996, nr XXVII, s. 19; A. Marciniak, op.cit. s. 128; M. Jobska, Za&#380;alenie na postanowienie ., PPE 2006, nr1, s. 103-105.<br> [12] W. Siedlecki, op.cit. t 2, s. 1153; Orzeczenie SN z 29 czerwca 2006r., IV CSK24/06, Lex. Polonica nr 196635<br> [13] H. Madrzak, Przymusowe zaspokojenie ..., s. 108<br> [14] K .Korzan, Zakres rozpoznania..., s. 75, tego&#380; S&#261;dowe post&#281;powanie ..., s. 213<br> [15] E. Wengerek, Przeciw egzekucyjne pow&#243;dztwa ..., s. 87; Z. Zedler, Post&#281;powanie zabezpieczaj&#261;ce ., t. 2. s. 249<br> [16] Uzasadnienie wyroku SN z dnia 17 kwietnia 1985r. III CZP 14/85,ONSCP 1985, nr 2 poz. 192<br> [17] F. Zedler, op.cit. s. 140<br> [18] E. Wengerek, op.cit. s. 82; F. Zedler, Zakres rozpoznania sprawy przez s&#261;d w post&#281;powaniu o nadanie klauzuli wykonalno&#347;ci przeciw ma&#322;&#380;onkom d&#322;u&#380;nika (art. 787 k.p.c.), NP. 1978, nr 3, s. 423-424<br> [19] M. Walasik, Poddanie si&#281; egzekucji .., s. 268<br> [20] Kaucja aktoryczna - w mi&#281;dzynarodowym post&#281;powaniu cywilnym oznacza sum&#281; pieni&#281;&#380;n&#261; jak&#261; pow&#243;d - cudzoziemiec zobowi&#261;zany jest z&#322;o&#380;y&#263; do s&#261;du na &#380;&#261;danie pozwanego. W przypadku przegranej cudzoziemca kwota ta stanowi rekompensat&#281; dla pozwanego z tytu&#322;u poniesionych przez niego koszt&#243;w procesu. W polskim procesie cywilnym nie mo&#380;na &#380;&#261;da&#263; kaucji aktorycznej od cudzoziemca je&#347;li ten:<br> * pochodzi z pa&#324;stwa, w kt&#243;rym obywatele polscy nie maj&#261; obowi&#261;zku uiszczania takiej kaucji,<br> * ma w Polsce miejsce zamieszkania lub maj&#261;tek,<br> * przys&#322;uguje mu zwolnienie od koszt&#243;w s&#261;dowych,<br> * w sprawach ma&#322;&#380;e&#324;skich niemaj&#261;tkowych, sprawach z pow&#243;dztwa wzajemnego i w post&#281;powaniu nakazowym,<br> * w sprawach, kt&#243;re strony zgodnie podda&#322;y jurysdykcji s&#261;d&#243;w polskich.<br> [21] H. M&#261;drzak(w;) Post&#281;powanie Cywilne...red. H. M&#261;drzak, s. 30; E. Wengerek, Poj&#281;cie, przedmiot i przes&#322;anki ..., s. 380<br> [22] H. Pietrzykowski, Kodeks post&#281;powania cywilnego, Komentarz do art. 840 k.p.c., Lex. XI 2009; W. Siedlecki op.cit. t2, s.1161; Postanowienie SN z 19 lipca 1974 r., II CO 9/74, Lex. nr 316369; odmiennie E. Wengerek, Przeciwegzekucyjne pow&#243;dztwa ., s. 147<br> [23] Postanowienie SN z 27 stycznia 1971 r., II CZ 16/71, Lex. nr 308987, OSNCP 1971, nr 9, poz.162<br> [24] Dotyczy przedstawiania dowod&#243;w przez stron&#281; w celu wywo&#322;ania przewlek&#322;o&#347;ci post&#281;powania; E. Wengerek, op.cit. 155; Z. &#347;wieboda, Komentarz do art. 840 k.p.c., Lex. XI 2009<br> [25] S. Kozik ( w;) Kodeks post&#281;powania cywilnego ., red. Z. Szczurek, s. 355<br> [26] E. Wengerek, op.cit. s. 154; Postanowienie S&#261;du Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 czerwca 1998 r., I ACa 96/98, I ACz 578/98, Lex. nr 333005; Wyrok SN z dnia 17 lipca, 2008 r., II CSK 102/2008, Lex. nr 2020374<br> [27] M. Walasik, op.cit. s. 344; W. Siedlecki ( w;) J. Jod&#322;owski, W. Siedlecki, Post&#281;powanie cywilne .,s. 340<br> [28] T. Ereci&#324;ski, Komentarz do art. 383 k.p.c., Lex., XI 2009 <br> [29] M. Walasik, op.cit. s. 344; T. Ereci&#324;ski, Komentarz do art. 383 k.p.c. Lex. XI 2009 ".W post&#281;powaniu apelacyjnym mo&#380;na domaga&#263; si&#281; przyznania dalszych koszt&#243;w post&#281;powania (art. 108, 1081 i 109). Mo&#380;na r&#243;wnie&#380; wyst&#261;pi&#263; z niepodniesionym w I instancji zarzutem przedawnienia, je&#380;eli opiera si&#281; on na materiale faktycznym i dowodowym przytoczonym przed s&#261;dem I instancji (por. uwag&#281; 11 do art. 381)..., Z art. 383 wynika jedynie zakaz rozszerzenia &#380;&#261;dania pozwu, wolno natomiast ograniczy&#263; &#380;&#261;danie pozwu. Podlega ono jednak kontroli s&#261;du na podstawie tych samych kryteri&#243;w, co cofni&#281;cie pozwu, gdy&#380; jest r&#243;wnoznaczne z cz&#281;&#347;ciowym cofni&#281;ciem pozwu (por. art. 203).., Dopuszczalna jest natomiast swoista zmiana &#380;&#261;da&#324; pozwu w razie zmiany okoliczno&#347;ci. Zmiana &#380;&#261;dania w tym wypadku wyra&#380;a si&#281; tym, &#380;e strona nie &#380;&#261;da czego&#347;, co nie by&#322;o obj&#281;te przedmiotem sporu w I instancji, ale &#380;&#261;da warto&#347;ci pierwotnego przedmiotu sporu lub innego nawet przedmiotu.Zmiana okoliczno&#347;ci musi nast&#261;pi&#263; po wydaniu wyroku przez s&#261;d I instancji, w post&#281;powaniu mi&#281;dzyinstancyjnym lub ju&#380; w post&#281;powaniu przed s&#261;dem II instancji. Mo&#380;e to polega&#263; m.in. na zniszczeniu, utracie rzeczy. Wyj&#261;tkowy charakter dopuszczalno&#347;ci &#380;&#261;dania zamiast pierwotnego przedmiotu sporu innego przedmiotu sprawia, &#380;e zmiana okoliczno&#347;ci, kt&#243;ra warunkuje t&#281; dopuszczalno&#347;&#263;, musi nast&#261;pi&#263; obiektywnie w tym sensie, &#380;e nie mo&#380;e ona polega&#263; na stworzeniu przez powoda na u&#380;ytek zmiany &#380;&#261;dania nowych okoliczno&#347;ci, maj&#261;cych usprawiedliwia&#263; t&#281; zmian&#281;" ; Orzeczenie SN z 16 XI 1999 r., II CKN 586/98, niepublikowane.<br> [30] ".. o ile dla kt&#243;regokolwiek z tych roszcze&#324; nie jest przewidziane post&#281;powanie odr&#281;bne ani te&#380; nie zachodzi niew&#322;a&#347;ciwo&#347;&#263; s&#261;du wed&#322;ug przepis&#243;w o w&#322;a&#347;ciwo&#347;ci bez wzgl&#281;du na warto&#347;&#263; przedmiotu sporu"; M. J&#281;drzejewska, Kodeks post&#281;powania cywilnego. Komentarz do art. 383 k.p.c. Lex. XI 2009<br> [31] S. Dmowski, Kodeks cywilny. Komentarz do art. 6 k.c., Lex. XI 2009; T. Ereci&#324;ski, Komentarz do art. 232 k.p.c., Lex. XI 2009; E. Wengerek, op.cit. s. 188 szerzej M. Walasik, op.cit. s. 346<br> [32] W. Siedlecki ( w;) Kodeks post&#281;powania cywilnego. Komentarz ., red. Z. Resich i W. Siedlecki, t 2, s. 118<br> [33] M. Walasik, op.cit. s. 347; E. Wengerek, op.cit. s. 18 <br> [34] Taki pogl&#261;d wyra&#380;aj&#261; Z. &#347;wieboda, Komentarz do art. 825 k.p.c., Lex. XI 2009; E. Wengerek, Post&#281;powanie zabezpieczaj&#261;ce ., s. 240; W. Siedlecki, op. cit. t 2, s. 1127<br> [35] M. Walasik, op.cit. s. 347<br> [36] M. Walasik, op.cit. s. 347<br> [37] T. Ereci&#324;ski (w:) K.P.C. Komentarz. red. T. Ereci&#324;ski, Warszawa 2007, s. 14<br> [38] M. Walasik, op.cit. s. 274<br> [39] T. Ereci&#324;ski , op,cit. t 1, s 202<br> [40] T. Ereci&#324;ski, op. cit. s. 221<br> [41] J. Jod&#322;owski (w;)K.P.C z komentarzem, red. J. Jod&#322;owski, K. Piasecki, Warszawa 1989, t. 1, s.160<br> [42] T. Ereci&#324;ski, op. cit. t 1, s. 213<br> [43] M. Walasik, op.cit. s. 275<br> [44] P. Telenga (w;) Kodeks post&#281;powania cywilnego ., red. A. Jakubecki, s. 118-1184<br> [45] M. Muli&#324;ski, Post&#281;powanie s&#261;dowe o nadanie klauzuli ... s.125-126; T. Ereci&#324;ski, op.cit. t1, s.205<br> [46] T. Ereci&#324;ski, op.cit. t1, s. 205 <br> [47] M.Walasik, Poddanie si&#281; egzekucji ., s. 277<br> [48] T. Ereci&#324;ski, op.cit. t3, s.212, przywo&#322;uje r&#243;wnie&#380; na t&#281; okoliczno&#347;&#263; art. 603 k.p.c.<br> [49] T. Ereci&#324;ski op.cit. t 3, s. 212<br> [50] J. Gudwoski, Komentarz, do art. 603 k.p.c., Lex. XI 2009<br> [51] M. Muli&#324;ski, Post&#281;powanie o nadanie klauzuli ., s. 222<br> [52] W. Siedlecki, Przedmiot post&#281;powania cywilnego (w:) Wst&#281;p do systemu prawa procesowego, red. J. Jod&#322;owski, Ossolineum 1974, s. 196-197<br> [53] M. Walasik, op.cit. s. 279<br> [54] T. Ereci&#324;ski, op.cit. t 3, s. 497; Postanowienie SN z 9 czerwca 1971 r., IICZ 59/71,OSNCP 1971, nr 12, poz. 226<br> [55] T. Ereci&#324;ski , op.cit. t.3, s.497 i t2. s. 79; J. Krajewski, Skuteczno&#347;&#263; a wykonalno&#347;&#263; wyroku, s. 554; E. Wengerek, Poj&#281;cie, przedmiot i przes&#322;anki ..., s. 380, ed.cit., S&#261;dowe post&#281;powanie egzekucyjne .., s. 79<br> [56] M. Walasik, op.cit. s. 280; M. Muli&#324;ski, Post&#281;powanie o nadanie klauzuli ..., s. 269<br> [57] T. Ereci&#324;ski, op.cit. t 3, s. 75; v. Uzasadnienie uchwa&#322;y SN z 21 kwietnia 1994 r., III CZP 40/94, OSNCP 1994, nr 11, poz. 210<br> [58] A. Marciniak, Podstawa egzekucji s&#261;dowej ..., s. 141-144; F. Zedler, Post&#281;powanie zabezpieczaj&#261;ce .., t. 2, s. 111; M. Muli&#324;ski, Post&#281;powanie o nadanie klauzuli ..., s. 110-111; v. Uzasadnienie uchwa&#322;y SN z dnia 20 lutego 1974 r., IIICZP 2/74, OSNCP 1975, nr 2 poz. 18; odmiennie v. S. Kauye, Tytu&#322;u egzekucji s&#261;dowej a zmiana d&#322;u&#380;nika lub wierzyciela, CS 1939, nr 1, s. 12-14</p> </td> <div align="justify"><br> </div></td> </tr> </table> </center> <!-- End ImageReady Slices --> </body> </html>